W dniach 28–29 listopada 2025 r. w Leiden University Medical Center w Leiden (Holandia). odbyło sie spotkanie European Regional Meeting of the International Association of Therapeutic Drug Monitoring and Clinical Toxicology (IATDMCT), które zgromadziło ekspertów zajmujących się terapeutycznym monitorowaniem leków (TDM), farmakokinetyką kliniczną oraz toksykologią kliniczną z wielu europejskich ośrodków klinicznych i akademickich.

Uczestnicy ze strony IPCZD: mgr Agnieszka Czajkowska z Pracowni Terapii Monitorowanej, Farmakokinetyki Klinicznej i Toksykologii oraz mgr Anna Częczek z Zakładu Biochemii Klinicznej.

Program konferencji obejmował sesje poświęcone m.in. monitorowaniu leków przeciwdrobnoustrojowych, leków biologicznych, terapii onkologicznych oraz transplantologii.
Z perspektywy realizowanego przez IPCZD projektu AntiSepsis, dotyczącego wykorzystania mikrosamplingu w terapeutycznym monitorowaniu leków u pacjentów z sepsą, szczególnie istotna była sesja „TDM and PKPD of anti-microbial agents”, poświęcona farmakokinetyce i monitorowaniu leków przeciwdrobnoustrojowych. Przedstawione wykłady odnosiły się do aktualnych wyzwań w indywidualizacji terapii przeciwdrobnoustrojowej w grupach pacjentów o wysokiej zmienności farmakokinetycznej- w tym u pacjentów z otyłością, z nasilonym klirensem nerkowym oraz u dzieci.

Szczególnie interesujące wystąpienia:

• Dario Cattaneo – „Pharmacokinetics of antibiotics in patients with obesity”
  Wykład dotyczył wpływu zmian objętości dystrybucji i klirensu na ekspozycję
  na antybiotyki u pacjentów z otyłością. Omówiono ograniczenia standardowych schematów dawkowania oraz znaczenie monitorowania stężeń w celu uniknięcia zarówno niedostatecznej ekspozycji, jak i toksyczności. Zagadnienia te pozostają bezpośrednio związane z populacją pacjentów z sepsą, u których dynamiczne zmiany objętości dystrybucji i funkcji narządowych istotnie wpływają na farmakokinetykę antybiotyków.
• Isabel Spriet – „Augmented renal clearance and dosing – best way to predict increased dosing need?”
  Prezentacja dotyczyła zjawiska zwiększonego klirensu nerkowego (ARC)
  i jego konsekwencji dla dawkowania leków przeciwdrobnoustrojowych. Był to szczególnie cenny element programu w kontekście sepsy, ponieważ ARC stanowi częsty i klinicznie istotny problem u pacjentów w stanie ciężkim, prowadzący do subterapeutycznych stężeń antybiotyków. Omówione strategie identyfikacji pacjentów wysokiego ryzyka i dostosowywania terapii mają bezpośrednie zastosowanie w planowaniu interpretacji wyników TDM w projekcie grantowym.
• Pieter de Cock – „Antibiotics in children: what is different?”
  Wykład poświęcony był specyfice farmakokinetyki antybiotyków w populacji pediatrycznej. Omówiono m.in. wpływ wieku rozwojowego na metabolizm i eliminację leków oraz praktyczne ograniczenia związane z pobieraniem materiału biologicznego u dzieci. Tematyka ta była szczególnie istotna z punktu widzenia naszego projektu, ponieważ potwierdza potrzebę wdrażania technik minimalizujących objętość pobieranej próbki i wspiera kliniczne uzasadnienie zastosowania mikrosamplingu w populacji pediatrycznej.
• Anne Grete Martson – „TDM voor ganciclovir”
  Wystąpienie dotyczące monitorowania gancyklowiru zwróciło uwagę na rosnącą rolę TDM również w terapii przeciwwirusowej, zwłaszcza u pacjentów z dużą zmiennością ekspozycji. Przedstawione doświadczenia kliniczne wzmacniają koncepcję rozszerzenia praktycznego wykorzystania mikrosamplingu również na inne grupy leków przeciwdrobnoustrojowych poza antybiotykami.

Dodatkowo cennym uzupełnieniem programu była sesja transplantacyjna z wykładem Floriana Lemaitre „AUC predictions with finger-prick samples”, dotyczącym przewidywania ekspozycji na podstawie próbek kapilarnych. Przedstawione dane potwierdzają rosnącą akceptację metod opartych na pobraniu z opuszki palca w TDM i stanowią istotne wsparcie merytoryczne dla założeń projektu dotyczącego mikrosamplingu.

Udział w spotkaniu miał także znaczącą wartość networkingową. Możliwość bezpośrednich rozmów z ekspertami zajmującymi się TDM leków przeciwdrobnoustrojowych oraz rozwojem metod microsamplingowych pozwoliła na wymianę doświadczeń dotyczących wdrażania tych rozwiązań w praktyce klinicznej oraz omówienie potencjalnych kierunków dalszej współpracy naukowej.

Podsumowanie
Udział w European Regional Meeting IATDMCT był bezpośrednio związany z realizacją grantu dotyczącego mikrosamplingu u pacjentów z sepsą. Szczególnie wartościowe były wykłady poświęcone farmakokinetyce antybiotyków i leków przeciwdrobnoustrojowych w populacjach o wysokiej zmienności farmakokinetycznej oraz prezentacje dotyczące wykorzystania próbek kapilarnych w TDM.
Zdobyta wiedza stanowi istotne wsparcie merytoryczne dla realizacji projektu AntiSepsis, zarówno w zakresie interpretacji klinicznej wyników monitorowania stężeń leków przeciwdrobnoustrojowych, jak i dalszego rozwoju metod analitycznych opartych na mikrosamplingu.